Leasing finansowy i operacyjny.

 



autor: Beata Siwkowska; Gazeta Podatkowa Nr 561 z dnia 2009-05-25
Źródło: Gazeta Podatkowa

Opłaty ustalone w umowie leasingu operacyjnego stanowią koszt uzyskania przychodów korzystającego (leasingobiorcy). Są one kosztem jednorazowym lub rozliczanym proporcjonalnie do długości trwania umowy. O sposobie ich potrącalności decyduje rzeczywisty charakter opłat.

Zasady potrącalności opłat leasingowych

Wydatek może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli nie został wyłączony z tych kosztów z mocy ustawy oraz podatnik udowodni jego związek z prowadzoną działalnością. W tym celu konieczne jest wykazanie, że poniesienie wydatku miało lub mogło mieć wpływ na wysokość osiągniętego przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła tego przychodu.

Warunki dla uznania za koszt uzyskania przychodów spełniają opłaty ustalone w umowie leasingu operacyjnego, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy. Przy czym konieczne jest, aby umowa ta spełniała przesłanki określone w art. 23b ust. 1 ustawy o pdof (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.).

Opłaty leasingowe płacone przez leasingobiorcę są kosztami pośrednio związanymi z przychodami z działalności gospodarczej. Co do zasady, dotyczą one ściśle określonego czasu, nieprzekraczającego roku podatkowego. Dlatego powinny być zaliczane do kosztów jednorazowo w dacie ich poniesienia. Wyjątek dotyczy opłat, których uiszczenie jest warunkiem skuteczności tej umowy (jej zawarcia). Resort finansów (m.in. w odpowiedzi z dnia 31 października 2008 r. na interpelację poselską nr 5531) uznał, że są one kosztem dotyczącym całej umowy i określonego czasu jej trwania. Dlatego opłaty te należy zaliczać do kosztów proporcjonalnie do czasu trwania umowy leasingu. Zasada ta nie dotyczy podatników prowadzących podatkowe księgi metodą uproszczoną. Oni nie muszą rozliczać kosztów w czasie. W ich przypadku wszystkie opłaty leasingowe należy zaliczać do kosztów jednorazowo w dacie ich poniesienia.


Czy czynsz zerowy to opłata wstępna?

Opłaty leasingowe są indywidualnie ustalane przy podpisywaniu umowy leasingu.

Przy czym w praktyce opłatą, której poniesienie jest warunkiem koniecznym do realizacji umowy leasingu operacyjnego jest opłata wstępna (inaczej zwana czynszem inicjalnym). Ma ona charakter opłaty samoistnej, nieprzypisanej do poszczególnych rat leasingowych. Opłata ta uiszczana jest przy podpisaniu umowy leasingowej oraz przed wydaniem przedmiotu leasingu. Ponadto jej zapłata warunkuje skuteczność umowy. Z uwagi na tę rolę przyjmuje się, że jest kosztem dotyczącym całej umowy i określonego czasu jej trwania, z reguły przekraczającego rok podatkowy. Dlatego dla celów podatkowych podlega on rozliczeniu przez okres, na jaki została zawarta umowa.

Zdarza się, że charakter opłaty wstępnej ma czynsz zwany zerowym. Przy czym o sposobie jego rozliczenia nie decyduje nadana nazwa, lecz jego rzeczywisty charakter. Jeżeli zatem zapłata czynszu zerowego zostanie dokonana przed rozpoczęciem umowy leasingu operacyjnego i będzie warunkowała skuteczność tej umowy, to czynsz ten należy uznać dla celów podatkowych za opłatę wstępną. W konsekwencji oznacza to, że trzeba go rozliczać proporcjonalnie do okresu trwania umowy.

W praktyce możliwa jest jeszcze jedna sytuacja. Czynsz zerowy może być płatny po zawarciu umowy leasingu, wydaniu przedmiotu tej umowy i stanowić opłatę za korzystanie z tego przedmiotu w pierwszym miesiącu. Wówczas wydatek taki może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo w dacie jego poniesienia.


Zdaniem organów podatkowych

Zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie wśród organów podatkowych. Przykładem jest m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2008 r., nr ITPB1/415-619/08/HD. Wynika z niej, że spółka cywilna zawarła umowę leasingu operacyjnego. W umowie ustanowiono następujące opłaty: czynsz zerowy, opłatę manipulacyjną, depozyt gwarancyjny, 48 opłat miesięcznych oraz cenę zbycia przedmiotu leasingu. Przy czym czynsz zerowy płatny był w dniu zawarcia umowy, a zamówienie na sprzęt, który był przedmiotem leasingu, nastąpiło dopiero po zawarciu umowy leasingu. Dodatkowo w umowie zaznaczono, że przedmiotowy czynsz stanowi opłatę za pierwszy miesiąc korzystania ze sprzętu. Zdaniem organu podatkowego, mimo tego zastrzeżenia, okoliczności faktyczne świadczą, że czynsz ma charakter opłaty wstępnej. Wniosek taki wynika z faktu, że jego opłacenie warunkowało rozpoczęcie umowy leasingu oraz został on uiszczony przed uruchomieniem leasingu. W konsekwencji uznano, że czynsz zerowy należy rozliczać proporcjonalnie do długości okresu, którego opłata ta dotyczy, tj. proporcjonalnie do okresu trwania umowy leasingu.

Z kolei w innym stanie faktycznym czynsz nie warunkował rozpoczęcia umowy leasingu, był płatny, według harmonogramu, w podstawowym okresie tej umowy i po uruchomieniu leasingu. W tej sytuacji organ podatkowy uznał, że czynsz zerowy może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo, w dacie jego poniesienia (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r., nr IPPB5/423-86/08-2/AS).

Źródło: Gazeta Podatkowa