Leasing finansowy i operacyjny.

W okresie trzech kwartałów 2008 roku oddano do użytkowania przedmioty leasingu o wartości 25,3 mld złotych, czyli 1,7 mld więcej niż w analogicznym okresie roku ubiegłego.

Dwa największe segmenty polskiego rynku leasingu, to pojazdy oraz maszyny i urządzenia przemysłowe. W grupie pojazdów dominują samochody osobowe i ciągniki siodłowe wraz z naczepami i przyczepami. W grupie maszyn i urządzeń prawie 1/3 rynku to maszyny i urządzenia budowlane i drogowe.

Druga grupa z 12 proc udziałem to maszyny do produkcji wyrobów w tworzyw sztucznych i obróbki metalu. Największa dynamikę w okresie ostatniego roku odnotowano segmencie rynku w leasingu maszyn rolniczych (wzrost o 128 proc), a także sprzętu medycznego (wzrost o 50 procent).

Kolejny segment rynku leasingu to leasing środków transportu kolejowego, powietrznego i wodnego. W tej grupie przedmiotów coraz większym zainteresowaniem cieszą się małe sportowe samoloty, łódki żaglowe, motorówki, skutery wodne.

Ostatnia grupa przedmiotów na rynku leasingu ruchomości to sprzęt biurowy, komputery oraz oprogramowanie. Ich udział w rynku od lat kształtuje się na poziomie 1 - 2 procent.

Drugim bardzo ważnym segmentem polskiego rynku leasingu jest leasing nieruchomości.

W ciągu dziewięciu miesięcy br. oddano tutaj do użytkowania obiekty o wartości 2,4 mld złotych. Pomimo wzrastającej z roku na rok liczby transakcji, jest to nadal rynek stosunkowo płytki, gdzie pojedyncze transakcje o jednostkowej dużej wartości mogą wpłynąć w istotny sposób na wielkość całego rynku, a długi okres ich przygotowania może spowodować przesunięcie ich realizacji z bieżącego na przyszły okres sprawozdawczy.

Coraz częściej firmy leasingowe kierują oferty także do firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, w wyniku czego obniża się średnia wartość wyleasingowych obiektów. Dzisiaj to niecałe 10 mln złotych.

Od lat największą popularnością cieszą się budynki handlowe i usługowe, chociaż ich udział z roku na rok się zmniejsza w 2006 wynosił on aż 71 proc, rok później 46 proc., a po III kw. 2008 - 31 proc. Coraz większe znaczenie zaczynają odgrywać budynki przemysłowe w roku 2006 ich udział wyniósł 9 proc. rok później był już prawie dwa razy wyższy, a w roku bieżącym przekroczył już 1/3 całego rynku. Również obiekty biurowe ciszą się coraz większym zainteresowaniem (w 2007 r. 27 proc., po III kw. 2008 - 25 proc. rynku).

Podsumowując wyniki branży po III kwartałach 2008 r. należy stwierdzić, iż mamy aktualnie do czynienia z wyraźnym spowolnieniem na tym rynku. Nałożyło się na tę sytuację kilka czynników.

Po pierwsze największy segment rynku leasingu to pojazdy. Od początku roku firmy transportowe borykają się z rosnącymi kosztami frachtu wywołanymi drożejącym z miesiąca na miesiąc paliwem, z drugiej strony maleją ich przychody, które denominowane są w walucie obcej, do czego przyczyniała się mocna od dłuższego czasu złotówka.

Po drugie spowolnienie rozwoju polskiej gospodarki odbija się najszybciej właśnie na firmach transportowych, a przecież nie dalej jak rok temu mieliśmy do czynienia z bardzo dużymi inwestycjami w tym sektorze rynku. Na tę trudną sytuację nakładają się także skutki kryzysu finansowego i spowodowane nim redukcje planów produkcyjnych, a tym samym i zmniejszone zapotrzebowanie na usługi transportowe. Niewątpliwie także pozostałe gałęzie naszej gospodarki odczują skutki kryzysu na rynkach finansowych, co spowoduje także ujemne skutki w rozwoju pozostałych segmentów polskiego rynku leasingu.

Myślę jednak, że nasz rynek leasingu ma jeszcze ogromny potencjał wzrostu, chociażby w leasingu konsumenckim. Leasing konsumencki jest w Polsce mało popularny, głównie z uwagi na niejasne przepisy prawno-podatkowe. Średni udział konsumentów w europejskim rynku leasingu wyniósł w 2007 roku 15 proc., a w Polsce jedynie ok. 1 promila. Aby zmienić ten stan rzeczy należy pilnie dostosować przepisy, szczególnie podatkowe, do warunków leasingu konsumenckiego.

W ostatnim czasie mamy wiele pozytywnych sygnałów zarówno z Ministerstwa Gospodarki, jak Ministerstwa Finansów, co do potrzeby uregulowania tego problemu.

Wydaje się, że negatywne skutki kryzysu finansowego będą także po części niwelowane przez rozpoczynające się inwestycje wspomagane funduszami unijnymi, dzięki którym polski rynek zostanie zasilony pomocą publiczną przekraczającą 100 mld euro. Wykorzystanie tych środków będzie często uzależnione od uzyskania zewnętrznego źródła finansowania i wielce pomocnym instrumentem może być tutaj leasing, ponieważ wydatki z tego tytułu mogą być refundowane z funduszy unijnych.

Leasing ma silną pozycję w branży budowlanej i drogowej. Zatem także planowane do realizacji inwestycje związane z przygotowaniami do mistrzostw Europy w piłce nożnej nie obędą się zapewne bez leasingu.

Także rynek leasingu nieruchomości ma ogromny potencjał wzrostu. Ostatnio z dużym zadowoleniem przyjęliśmy informację, że dzięki naszej inicjatywie w ustawie VAT-owskiej zostaną wprowadzone regulacje, które spowodują, że transakcje leasingowe staną się także korzystne dla podmiotów świadczących usługi medyczne, pocztowe, finansowe, jednostek komunalnych, czyli jednostek, którym nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT.

Oczywiście branża leasingowa jest w pełni świadoma tego, że to przede wszystkim tempo rozwoju gospodarczego, wzrostu nakładów inwestycyjnych będą miały bezpośrednie przełożenie na zmiany na rynku leasingu, ponieważ leasing jest właśnie narzędziem finansującym te procesy. Firmy leasingowe finansują się praktycznie w tych samych źródłach co banki, zatem trudna sytuacja na rynkach finansowych (trudności w pozyskaniu finansowania) wpłynie także na rozwój rynku leasingu. Może to znaleźć swój wyraz w ograniczeniach w dostępie do walut obcych, a zatem zmniejszać się będzie udział umów leasingu denominowanych w tych walutach, wzrastać zapewne będą także koszty finansowe, a tym samym może mieć to wpływ na wysokość rat leasingowych.